Cenna pokrzywa

Pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica L.) ma wiele zalet, mimo, że parzy. Zawiera duże ilości witaminy C i K, wapnia, magnezu, żelaza, kwasu krzemowego, chlorofilu, karotenów i acetylocholiny. Właściwości parzące pokrzywy wynikają z zawartego we włoskach kwasu mrówkowego.

            Z korzeni pokrzywy można przyrządzić bardzo ciekawy tonik alkoholowy. A pity codziennie sok z młodych pędów pokrzywy oczyści nerki i wzmocni organizm. Ten sam sok, wymieszany z miodem i cytryną, pomoże odzyskać siły po przeziębieniu albo grypie. Przy ostrych i przewlekłych nieżytach górnych dróg oddechowych stosuje się napar z liści pokrzywy ( 30-60 gramów/1 litr wody) i pije się 2-3 razy dziennie po ½ szklanki. Przy astmie zaleca się picie naparu z młodych liści pokrzywy, wygotowanych w winie i miodzie. Wysuszona i pokrojona pokrzywa zmieszana z tytoniem wchodzi w skład papierosów przeciwastmatycznych.

 Pokrzywa ma zastosowanie również przy wszelkich wypryskach i wysypkach skórnych. Takie miejsca smarujemy wyciągiem z nasion pokrzywy, zmieszanych z chrzanem w równych częściach. Wyciąg sporządzamy poprzez zalanie nasion pokrzywy mocnym winem, następnie zamykamy szczelnie naczynie i pozostawiamy je na okres 2 tygodni. Co 2-3 dni należy naczyniem potrząsać, a po upływie 2 tygodni wyciąg filtrujemy i możemy go stosować na skórę.

Przy bólach reumatycznych stawów używamy herbatki z suszonych liści pokrzywy lub nalewkę do nacierania, którą sporządzamy w następujący sposób: 2 części liści zalewamy 2 częściami spirytusu. Po tygodniu nalewkę możemy wcierać w bolące miejsca.

Napar ze świeżych liści pokrzywy lub sok z nich używa się przy zbyt obfitych miesiączkach.

Kilka kropli nalewki spirytusowej z korzeni pokrzywy dodanej do herbaty hamuje rozwój raka. Przy nowotworach ważne jest, aby pić równocześnie napar z liści w czasie kuracji.

Wywar z liści pokrzywy ma też działanie przeciwkrwotoczne. Podobne działanie posiada również świeży sok wyciśnięty z liści pokrzywy. Stosujemy go przy krwiopluciu, krwotokach płucnych i przy krwawej biegunce.

            Z blanszowanej pokrzywy łatwo jest przyrządzić całkiem smaczną sałatkę z jajkiem albo zupę dietetyczną w okresie wiosennym. Pokrzywa świetnie oczyszcza organizm ze złogów kwasu moczowego, wspomaga pracę nerek i wątroby.

Wywar z pokrzywy jest wyborny do przygotowania kąpieli orzeźwiającej dla stóp. Można w nim wypłukać włosy, co skutecznie wzmocni je, zapobiegnie przetłuszczaniu i efektywnie wesprze w walce z łupieżem. Wywar z pokrzywy zmieszany w proporcji 1ː1 z octem likwiduje łupież i wypryski skórne. Na porost włosów dodatnio wpływają wyciąg z liści pokrzywy oraz nalewka alkoholowa z korzeni pokrzywy. Wyciąg sporządza się następująco: 1 część drobno pokrojonych liści i 3 części spirytusu, zmieszanych razem,  pozostawiamy na słońcu na 2 tygodnie po czym filtrujemy i zlewamy do ciemnej butelki lub innego naczynia. Do nacierania skóry głowy używa się 3 łyżki płynu na 1 szklankę wody. Nalewkę z korzeni, która też wykazuje podobne działanie, otrzymujemy, zalewając 1 część korzeni 3 częściami spirytusu i 2 częściami wody. Nalewkę tę też wcieramy w skórę głowy.

            Pokrzywa rośnie bujnie i ochoczo w ziemi żyznej, próchnicznej i bogatej w azot. Jeśli szukamy miejsca na ogródek, to dobrze jest rozejrzeć się po terenie, gdzie rosną pokrzywy. Ziemia porośnięta tym parzącym zielem doskonale nadaje się na grządki.

            Nawóz z pokrzyw jest dobry na wzrost warzyw, kwiatów i owoców. Najczęściej stosuje się go w postaci gnojówki lub ściółki. Sadząc pomidory, pod korzenie krzaczka można wcisnąć kłębek pokrzyw i przykryć go cienką warstwą ziemi. Ten prosty zabieg przyspieszy wzrost i owocowanie pomidorów.

            Niektórzy ogrodnicy ścięte pokrzywy układają między rzędami pomidorów, ogórków, selerów – w warstwie o grubości 3-5 cm. To chroni glebę przed wysuszaniem oraz zasila uprawę w azot i cenne minerały. Rośliny będą wówczas silniejsze, bujniejsze i bardziej odporne na choroby.

            Cenny jest również wyciąg (gnojówka) z młodych pokrzyw (przed kwitnieniem). Sporządzamy go w następujący sposób: plastikową beczkę z wieczkiem napełnia się pokrzywami i zalewa wodą w proporcji 1:10. Wody nie należy lać pod samo wieczko, ponieważ w czasie fermentacji mieszanina może wykipieć. Beczkę stawia się w ciepłym i nasłonecznionym miejscu, na 10-20 dni, w zależności od temperatury otoczenia. Raz na 1-2 dni gnojówkę należy zamieszać, aby poprzez natlenienie pobudzić proces fermentacji. Gdy ciecz zacznie fermentować, na jej powierzchni pojawi się biała piana. Można użyć jej do oprysku przeciw mszycom. Wyciąg nadaje się do nawożenia, gdy piana zniknie a ciecz nabierze barwy ciemnozielonej. Przykry zapach roztworu można osłabić, dodając do niego mniszek lekarski, znany powszechnie jako mlecz. Zanim użyjemy gnojówki należy ją rozcieńczyć w proporcji 1:10. Takim roztworem podlewamy warzywa, rośliny ozdobne i trawnik. Rośliny powinny się wzmocnić, nabrać intensywnych kolorów. Pokrzywowy nawóz lubią pomidory, ogórki, kapusta, seler, krzewy i drzewa owocowe. Nie znoszą go: cebula, czosnek, groch, fasola i bób.

            Pokrzywa skutecznie zwalcza mszyce i przędziorki, chroni rośliny przed chlorozą i chorobami grzybowymi, takimi jak mączniak czy szara pleśń. Preparat pokrzywowy do oprysku roślin przygotowuje się na dwa sposoby:

1)     wywar – przed kwitnieniem pokrzywy zbieramy ją, a następnie zalewamy wodą w proporcji 1:10, potem gotujemy na wolnym ogniu przez 30 minut. Możemy też zalane wodą pokrzywy odstawić na noc, a następnie na małym ogniu doprowadzić do wrzenia i ostudzić. Przed opryskami rozcieńczamy przygotowany preparat z pokrzyw w proporcji 1:10.

2)     wyciąg – uzyskujemy go tak samo jak gnojówkę. Sposób jego sporządzania został opisany powyżej.

 W niektórych recepturach zaleca się używać preparatu pokrzywowego już w fazie fermentacji, czyli po około dwóch dniach, ale takim środkiem łatwo jest spalić rośliny, dlatego należy stosować go ze szczególną ostrożnością.    
            Wodą, w której przez dwa dni moczyła się pokrzywa z czosnkiem można przepędzić mrówki.

Pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica L.)